Δομή - Κατευθύνσεις
Οι έννοιες-κλειδιά που σχετίζονται άμεσα με το επιστημονικό αντικείμενο του Τμήματος και χαρακτηρίζουν τις βασικές κατευθύνσεις του είναι:
Μαθήματα ανά κατεύθυνση
ΠΡΩΤΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ (ΥΕΚΙ): Επικοινωνία Ανθρώπου – Μηχανής
7150 Σχεδίαση για Όλους |
7502 Σχεδίαση Πολυμέσων |
8052 Τεχνολογία Πολυμέσων |
8150 Γνωστική Επιστήμη |
8800 Σχεδίαση Πληροφορίας |
9552 Εικονική Πραγματικότητα |
ΔΕΥΤΕΡΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ (ΥΕΚΙΙ): Σχεδίαση με Η/Υ
7350 Νέα υλικά |
8350 Σχεδίαση Βιομηχανικών Συστημάτων |
8450 Ανάλυση Προϊόντων με Η/Υ |
8850 Σχεδιασμός και Ανάλυση Μηχανισμών |
9350 Μηχανοτρονική |
ΤΡΙΤΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ (ΥΕΚΙΙΙ): Οργανωσιακή σχεδίαση
7253 Θεωρία Οργανώσεων |
8350 Σχεδίαση Βιομηχανικών Συστημάτων |
8650 Σχεδίαση Ηλεκτρονικού Επιχειρείν |
9450 Συστήματα Υποστήριξης Αποφάσεων |
9500 Σχεδίαση Παραγωγής |
Αναλυτικά:
Οι κατευθύνσεις αποτελούν ουσιαστικά και τους πυλώνες του διεπιστημονικού ‘όλου’ με το οποίο χτίζεται ο μηχανικός σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων. Τα σημερινά προβλήματα σχεδίασης διέπονται πλέον από μια πολυπλοκότητα με έντονο το ανθρωποκεντρικό στοιχείο, που μόνο αμαλγάματα διεπιστημονικότητας μπορούν να αντιμετωπίσουν. Για το λόγο αυτό οι κατευθύνσεις-πυλώνες επελέγησαν και δομήθηκαν έτσι ώστε να συμπεριληφθούν στο γνωστικό περιεχόμενο του προγράμματος σπουδών εκείνες οι παράμετροι που συνθέτουν την διεπιστημονική πολύπλοκη πραγματικότητα της σχεδίασης προϊόντων και συστημάτων.
Στην εποχή της Κοινωνίας της Πληροφορίας αναδύονται νέα προϊόντα και συστήματα με συνεχώς αυξανόμενη πολυπλοκότητα που οφείλεται στη ραγδαία εξέλιξη των νέων τεχνολογιών οι οποίες αφ’ ενός αυξάνουν ασύλληπτα την δυνατότητα σχεδίασης νέων προϊόντων αλλά και υπηρεσιών, και αφ’ ετέρου διεισδύουν με την μορφή υπολογιστικών / πληροφοριακών συστημάτων στη δομή και λειτουργία των νέων προϊόντων και συστημάτων. Υπάρχουν πλέον πάρα πολλά παραδείγματα όπου ο πανταχού παρών υπολογιστής κυριαρχεί στην τηλεφωνία, στα παιγνίδια (υλικά και video games), οικιακά σκεύη, αυτοκίνητα και τόσα άλλα. Το μέλλον δείχνει ότι θα υπάρξει καταιγισμός τέτοιων εφαρμογών.
Το πρόγραμμα σπουδών το οποίο υλοποιεί το περιεχόμενο σπουδών του τμήματος, περιέχει ένα σημαντικό αριθμό μαθημάτων που αντιστοιχούν, άλλα λιγότερο άλλα περισσότερο, στις παραπάνω κατευθύνσεις.Τα υποχρεωτικά μαθήματα θεμελιώνουν γνωστικά τις τρεις κατευθύνσεις, σε διαφορετικό βαθμό την κάθε μία.Η διαφοροποίηση των τριών κατευθύνσεων αρχίζει μετά το μέσο της διάρκειας των σπουδών, όπου υπάρχει πλέον και η απαιτούμενη ωριμότητα. Οι φοιτητές καθοδηγούνται στο ποια μαθήματα θα τους στηρίξουν περισσότερο σε ποιες κατευθύνσεις. Υπάρχει φροντίδα όμως να γνωρίσουν όλοι οι φοιτητές, στον απαραίτητο βαθμό, και τις άλλες κατευθύνσεις, και για αυτό το λόγο πρέπει να επιλέξουν όλοι έναν ελάχιστο αριθμό μαθημάτων απ’ όλες τις κατευθύνσεις.
Σε όλες τις κατευθύνσεις και σε όλο το εύρος της διεπιστημονικότητας του προγράμματος σπουδών, οι φοιτητές μαθαίνουν ότι οι γνώσεις συνυπάρχουν, εμπλουτίζουν και εμπλουτίζονται από τη συνύπαρξη αυτή. Επί παραδείγματι ένα προϊόν όπως ένα υπόδημα ή ένα κινητό τηλέφωνο που εμφανίζεται στην οθόνη ενός Η/Υ ως ένα τελικό προϊόν σχεδίασης, δημιουργημένο από έναν σχεδιαστή προϊόντων και συστημάτων, εμπεριέχει επιδράσεις από ανθρωποκεντρικές γνωστικές περιοχές όπως η ψυχολογία, το μάρκετινγκ, η διαχείριση σχεδίασης, κλπ, είτε με τη μορφή περιορισμών, είτε με τη μορφή μοντέλων συμπεριφοράς, κοκ.Ο τελικός σκοπός της ύπαρξης των κατευθύνσεων αυτών είναι να καθοδηγηθούν οι φοιτητές μέσα σε ένα γνωστικό πεδίο συνεχώς εξελισσόμενο με το καλύτερο δυνατό τρόπο και σύμφωνα με τα διεθνή εκπαιδευτικά πρότυπα.
Σχεδίαση με Ηλεκτρονικό Υπολογιστή
Η Σχεδίαση Προϊόντων και Συστημάτων έχει αποκτήσει ένα ισχυρότατο εργαλείο το οποίο τις δύο τελευταίες δεκαετίες τουλάχιστον, με την εξέλιξη του χώρου των υπολογιστών σε υλικό και λογισμικό, έχει διαμορφωθεί σε βασική πλατφόρμα δημιουργίας των μηχανικών σχεδίασης προϊόντων και συστημάτων. Η υπολογιστική δυνατότητα και ισχύς των Η/Υ ήταν αρχικά ο βασικός λόγος για τον οποίο κυριάρχησαν στους χώρους των μηχανικών. Όμως ραγδαία, η δυνατότητα υποστήριξης της σχεδίασης μέσω Η/Υ εκτοξεύτηκε στα ύψη όταν έγινε πλέον δυνατόν να δημιουργήσει κανείς ένα συγκεκριμένο προϊόν προσομοιώνοντας ένα πολύ μεγάλο μέρος του κύκλου ζωής του, και κυρίως αυτό που αντιστοιχεί στο παραδοσιακό engineering. Δηλαδή μπορεί και ο μηχανικός αλλά και ο άμεσα ενδιαφερόμενος εργοδότης να παρακολουθήσει, να κατανοήσει, ακόμη και να αξιολογήσει το ‘προϊόν’ πριν ακόμη φτιαχτεί ένα πρωτότυπο. Φυσικά οι φοιτητές του τμήματος, στα διάφορα εργαστήριά τους, μπορούν πλέον, αντί να ‘εκτυπώνουν’ μια τρισδιάστατη εικόνα του υπό σχεδίαση προϊόντος, να δημιουργήσουν με χρήση ειδικού εξοπλισμού (rapid prototyping) ένα φυσικό πρωτότυπο αυτού σε πλαστικό ή άλλο υλικό.
Αυτό είναι πλέον δυνατόν διότι η εξέλιξη στο λογισμικό, όπως στα γραφικά και στα διάφορα περιβάλλοντα σχεδίασης, καθώς και στο υλικό, είναι πράγματι εκρηκτική. Η χρηστικότητα και προσβασιμότητα τέτοιων περιβαλλόντων έχει επίσης ακολουθήσει την ίδια πορεία εξέλιξης.Στην παρούσα στιγμή το τμήμα μέσα από την κατεύθυνση αυτή προσδίδει την απαραίτητη γνώση στους φοιτητές για να μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν δημιουργικά τα νέα αυτά εργαλεία, αλλά ταυτόχρονα να κατέχουν την απαραίτητη επιστημονική και επιστημολογική γνώση έτσι ώστε με κριτικό νου να γνωρίζουν και το ‘γιατί’ και με ποια μαθηματικά, φυσική, μηχανολογία, κλπ, θα μπορέσουν να επιλέξουν και να παρέμβουν στον τρόπο χρήσης του κατάλληλου περιβάλλοντος για τη σχεδίαση.
Επιπροσθέτως οι φοιτητές γνωρίζουν ότι οι σχεδιαστικές απαιτήσεις της νέας πραγματικότητας, όσον αφορά στην χρήση νέων τεχνολογιών, στην εφαρμογή τους αντιμετωπίζονται μέσα από την αναμφισβήτητη διείσδυση και καθιέρωση των Η/Υ, αλλά ταυτόχρονα απαιτούν τη συνέργια πολλών άλλων επιστημών, καλλιεργώντας την ανάγκη της διεπιστημονικότητας.
Επικοινωνία Ανθρώπου-Υπολογιστή
Η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας των Η/Υ και επικοινωνιών, επέφερε δομικές αλλαγές και στο επίπεδο του προσδιορισμού της έννοιας του ίδιου του προϊόντος και του συστήματος. Σύντομα δεν θα νοείται ‘κατασκευή’, ‘προϊόν’ ή υπηρεσία χωρίς τη συνύπαρξη Η/Υ στη δομή τους.Οι Η/Υ εδώ και αρκετό καιρό δεν είναι μόνο υπολογιστικές μηχανές αλλά μέσα επικοινωνίας και φυσικά, σχεδόν πάντα, δεν είναι αυτόνομες μονάδες αλλά δίκτυα Η/Υ. Η επερχόμενη διαδραστική τηλεόραση, οι δικτυωμένες έξυπνες οικιακές συσκευές, οι έξυπνες συσκευασίες (κυρίως καταναλωτικών προϊόντων), δεν είναι ακραία παραδείγματα αλλά μια πραγματικότητα που είναι ήδη εδώ. Επίσης οι Η/Υ δεν χρησιμοποιούνται μόνον από ειδικούς ή λιγότερο ειδικούς, αλλά από όλους, όπως παιδιά, ενήλικες, υπερήλικες, άτομα με ειδικές ανάγκες (ΑμεΑ). Οι δυνατότητες για βελτίωση της ποιότητας ζωής σε μεγαλύτερο αριθμό συνανθρώπων μας καθώς και οι μεγάλοι κίνδυνοι μη σωστής χρήσης των νέων τεχνολογιών απαιτούν γνώσεις για κατάλληλη σχεδίαση.
Δεν χρειάζεται να ψάξει κανείς πολύ για να βρει παραδείγματα όπου οι νέες τεχνολογίες δημιουργούν προβλήματα στην χρήση προϊόντων και συστημάτων όπως, πχ. η τηλεόραση, το Video, το τηλέφωνο, οι τραπεζικές συναλλαγές. Αυτή η δυσκολία αυξάνεται εκρηκτικά όταν πρόκειται για άτομα με ειδικές ανάγκες, υπερήλικες, κλπ. Η πραγματικότητα αυτή δημιουργεί τις ανάγκες σχεδίασης εύχρηστων προϊόντων τα οποία να είναι προσβάσιμα και από τα άτομα αυτά (design for all).Η δυνατότητα σχεδίασης και δημιουργίας φιλικών, εύχρηστων, και ασφαλών προϊόντων και συστημάτων με άυλα / ψηφιακά μέρη, όπως πχ. το κινητό τηλέφωνο ή τα πληροφοριακά συστήματα των αυτοκινήτων τελευταίας τεχνολογίας, απαιτούν γνώση σχεδίασης τέτοιων διαδραστικών προϊόντων και συστημάτων με σκοπό την επικοινωνία τους με τον χρήστη αλλά και την βελτίωση της ποιότητας ζωής του. Η γνώση αυτή δεν προσφερόταν ως τώρα ολοκληρωμένα στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και η συγκεκριμένη κατεύθυνση σπουδών έχει σκοπό να καλύψει αυτό το κενό.
Οργανωσιακή Σχεδίαση
Η προφανώς αυξανόμενη πολυπλοκότητα του προσδιορισμού και δημιουργίας νέων προϊόντων και συστημάτων, απαιτεί και την απόκτηση οριζόντιας γνωστικής πλατφόρμας προσδιορισμού του κύκλου ζωής τους. Το γεγονός αυτό οδηγεί στην τρίτη κατεύθυνση η οποία, εκτός των άλλων, κατευθύνει την ομογενοποίηση της γνώσης που απαιτεί το ‘τρέξιμο’ του κύκλου ζωής της σχεδίασης.Θεωρία, μεθοδολογίες, διαδικασίες σχεδίασης, ‘παραδίδονται’ και ‘μεταφέρονται’ στους φοιτητές για την αντιμετώπιση των γενικών ερωτήσεων του ‘τι, πως, πότε, γιατί σχεδιάζω’, αλλά και με ποιόν τρόπο διαχειρίζομαι τη σχεδίαση.
Οι κοινές γνωστικές (υπο)περιοχές των τριών κατευθύνσεων, καθώς και ένας μεγάλος αριθμός μαθημάτων που συνυπάρχουν και τροφοδοτούν αυτές, συναντώνται στην τελευταία αυτή κατεύθυνση που όπως ειπώθηκε παίζει και το ρόλο του ‘οριζόντιου’ γνωστικού υπόβαθρου θεωρητικά και μεθοδολογικά.Όμως η κατεύθυνση αυτή υπάρχει και διαμορφώνεται και για λόγους παρόμοιους με των άλλων δύο. Δηλαδή τη σχεδίαση προϊόντων και συστημάτων μέσα από τη σχεδίαση της οργάνωσης και διαχείρισης του χώρου στον οποίο δημιουργείται και εξελίσσεται ο κύκλος ζωής τους. Οι νέες επικοινωνιακές τεχνολογίες έχουν αυξήσει και την πολυπλοκότητα της διαχείρισης της σχεδίασης, όπου π.χ. ένα προϊόν με κατανοητό κύκλο ζωής όπως ένα έπιπλο ή μια συσκευασία τροφίμων δημιουργείται, παράγεται και πωλείται σε διαφορετικά μέρη του πλανήτη, σε μεγάλους αριθμούς και σε αγορές με μεγάλη ανταγωνιστικότητα. Κατ’ επέκταση αυξάνεται και η απαιτούμενη γνώση για να μπορεί να αντεπεξέλθει ένας σχεδιαστής.
Προοπτικές επαγγελματικής αποκατάστασης ενός απόφοιτου του Τμήματος
Η εξάπλωση της κοινωνίας της πληροφορίας, η παγκοσμιοποίηση και οι νέες ανάγκες και απαιτήσεις που προκύπτουν από αυτές, έχουν, όπως ήδη αναφέρθηκε, δημιουργήσει και συνεχώς δημιουργούν καινούργιες βιομηχανίες και υπηρεσίες, με αποτέλεσμα τη γέννηση νέων μορφών Συστημάτων και Προϊόντων. Οι απόφοιτοι Μηχανικοί Σχεδίασης Προϊόντων & Συστημάτων, έχοντας το προσόν μιας ολικής γνωστικής άποψης για τη Σχεδίαση, θα είναι σε θέση να καλύπτουν ανάγκες σε ένα μεγάλο εύρος περιοχών που απαιτούν ολική Σχεδίαση. Οι περιοχές αυτές καλύπτουν γενικότερα την Παραγωγή, τη Βιομηχανία και τις Επιχειρήσεις, τη σχεδίαση περιεχομένου και παρουσίασης πολυμέσων για διάφορους σκοπούς, καθώς και τη σχεδίαση προϊόντων ή υπηρεσιών σε ηλεκτρονική μορφή, που προωθούνται μέσω του διαδικτύου, στα ευρύτερα πλαίσια του Ηλεκτρονικού Επιχειρείν.Οι απόφοιτοι του Τμήματος, όπως έχει ήδη αποδειχθεί και από την Πρακτική Άσκηση του Τμήματος, μπορούν να απασχοληθούν σε επιχειρήσεις, οργανισμούς, εκδοτικούς οίκους, μέσα ενημέρωσης, διαφημιστικές εταιρείες, βιομηχανίες πολιτιστικών προϊόντων, σε εταιρίες που ασχολούνται με τη σχεδίαση, παραγωγή και διάθεση προϊόντων νέων τεχνολογιών, ιδίως ψηφιακών και επικοινωνιακού υλικού, ή σε άλλους φορείς του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα.
Δευτέρα, 20 Ιουνίου 2011, babis