Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
x

Γενική Περιγραφή και Αποστολή (mission statement)

Η ανάπτυξη αυτού που παραδοσιακά ονομάζεται «τομέας των υπηρεσιών» μπορεί να γίνει αντιληπτή στα στατιστικά στοιχεία του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) των εθνικών οικονομιών. Όπως μετράται επί του παρόντος , οι ανεπτυγμένες χώρες έχουν 70-80 % του ΑΕΠ και της απασχόλησης στον τομέα των υπηρεσιών (δημόσιο, υγειονομική περίθαλψη, εκπαίδευση, λιανικό εμπόριο, επιχειρήσεις, επικοινωνίες, μεταφορές, επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας κτλ). Είναι πλέον γεγονός ότι ζούμε στην εποχή της οικονομίας των υπηρεσιών, (service-based economy) με μετατόπιση της έμφασης από το προϊόν στις υπηρεσίες. Μια μετάβαση από την ιδιοκτησία στην πρόσβαση, από τα άτομα στα bits. Η λογική των υπηρεσιών είναι μια πρακτική και θεωρητική προσέγγιση που αναφέρεται σε μεγάλο μέρος των συγχρόνων προβλημάτων και ευκαιριών.

Το γεγονός ότι όλοι κουβαλάμε έναν υπολογιστή, με τη μορφή έξυπνου τηλεφώνου, στην τσέπη που μας παρέχει πρόσβαση στο σύνολο της ανθρωπινής γνώση σε υψηλές ταχύτητες οπουδήποτε μας επιτρέπει να σχεδιάσουμε νέα δίκτυα οργάνωσης και διαμοιρασμού πληροφορίας και υλικών αγαθών Ταυτόχρονα η μετάβαση προς την αειφορία και η κατανόηση των πλανητικών ορίων μας ωθούν προς μια οικονομία εμπειριών και την μείωση του περιβαλλοντικού αντίκτυπου της ανθρωπινής δραστηριότητας ώστε να σέβεται τη φέρουσα ικανότητα του πλανήτη.

H ανάπτυξη των συστημάτων υπηρεσιών αυτο-εξυπηρέτησης και, πιο πρόσφατα, των ηλεκτρονικών υπηρεσιών μέσω διαδικτύου, η σχεδίαση και ανάπτυξη υπηρεσιών απαιτεί αναδυόμενους γνωστικoύς τομείς. Επιπλέον, είναι ένας τομέας που χαρακτηρίζεται από αυξημένη πολυπλοκότητα, δεδομένου ότι είναι ανθρωποκεντρικός και κατ’ επεκταση διεπιστημονικός. Μάλιστα, πρόσφατα , η IBM, κατανοώντας ότι η βασική της δραστηριότητα δεν είναι πλέον στην παραγωγή του υλικού (hardware), αλλά στον τομέα των υπηρεσιών, υποστήριξε και προώθησε τις υπηρεσίες ως «πολύπλοκα συστήματα», στα οποία ανθρωποι και τεχνολογία αναλαμβάνουν δράσεις που παρέχουν αξία για άλλους. Αποτέλεσμα ήταν η πρόταση της IBM για την δημιουργία ενός καινούργιου χώρου για να αντποκριθεί σε αυτή τη συγκυρία, την οποία ονόμασε System Science, Management and Engineering (SSME) or System Science (Maglio et al., 2006). Σε αυτό το μίγμα προστέθηκε και η Σχεδίαση Υπηρεσιών.

Οι σχεδιαστές, από την πλευρά τους, τις δύο τελευταίες δεκαετίες συνειδητοποιούν μία μετατόπιση από το προϊόν προς τον σχεδιασμό του συστήματος, κυρίως στα ανθρωποκεντρικά συστήματα, δηλαδή, την κατανόηση του ευρύτερου συστήματος για το οποίο το προϊόν είναι σχεδιασμένο. Αυτό περιλαμβάνει: τους χρήστες, τους παραγωγούς, (συμπεριλαμβανομένων των ίδιων των σχεδιαστών), τις αναμενόμενες δραστηριότητες και λειτουργίες, καθώς και το πλαίσιο της χρήσης, τους περιορισμούς και τους βαθμούς ελευθερίας που προσφέρονται από τις τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται στο προϊόν. Οι εξελίξεις αυτές χρησιμοποιούνται πρόσφατα και από άλλους χώρους του design όπως ο Σχεδιασμός Αλληλεπίδρασης (Interaction Design) ή / και η Σχεδίαση της Εμπειρίας του χρήστη (User Experience Design) ( UX ).

Ως εκ τούτου, πέρα από τη σχεδίαση του προϊόντος, οι σχεδιαστές καλούνται να αντιμετωπίσουν την σχεδίαση των υπηρεσιών. Ωστόσο, από την φύση τους οι υπηρεσίες δεν είναι απτές, δεν μπορούν να αποθηκευτούν ή να ανήκουν, η κατανάλωση τους θα συμβεί την ίδια στιγμή που παράγονται. Ολα αυτά είναι πολύπλοκες εμπειρίες που συμβαίνουν στην πάροδο του χρόνου (Moritz , 2010 ). Πολλές φορές, η σχεδίαση των υπηρεσιών ξεκινά με τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ αυτού που οι άνθρωποι επιθυμούν και χρειάζονται και αυτού, δηλαδή των υπηρεσιών, που δύνανται να προσφέρουν οι πάροχοι (Heapy & Parker, 2006). 

Το Εργαστήριο Σχεδίασης Υπηρεσιών δραστηριοποιείται στα γνωστικά πεδία

  • Της σχεδίασης υπηρεσιών
  • Της σχεδίασης κοινωνικής καινοτομίας (Social Innovation)
  • Της συνεργατικης, συμμετοχικης και ανοικτης σχεδιασης (Collaborative, participatory and Open design)
  • Της σχεδίασης υπηρεσιών αυτοεξυπηρέτησης, καθώς και ηλεκτρονικών Υπηρεσιών (e –services).
  • Της σχεδίασης πληροφορίας για την κατανόηση και χρήση της Υπηρεσίας
  • Της σχεδίαση προσβάσιμων Υπηρεσιών, και κατ’ επέκταση προσβάσιμων Προϊόντων και Συστημάτων
  • Της σχεδίασης για αειφορία και μεταβατικής σχεδίασης (Transition design)
  • Της σχεδιασης για την κυκλικη οικονομια (Circular economy design)
  • Της κατασκευαστικής τέχνης (Craft)
  • Της τέχνης του δρόμου (Street Art)
  • Της σχεδίασης εμπειρίας χρήστη UX
  • Της επιχειρηματικότητας
  • Του μάρκετινγκ
  • Της σχεδίασης μάρκας (Branding)

Η αποστολή του εργαστηρίου είναι εκπαιδευτική και ερευνητική. Οι στόχοι του εργαστηρίου είναι:

  • Διεξαγωγή σχετικών μαθημάτων του ΤΜΣΠΣ και του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ).
  • Επίβλεψη διπλωματικών εργασιών του ΤΜΣΠΣ και του ΠΜΣ
  • Διεξαγωγή και συμμετοχή σε ομιλίες, σεμινάρια και ημερίδες.
  • Διεξαγωγή και συμμετοχή σε θερινά σχολεία και προγράμματα απομακρυσμένης εκπαίδευσης και δια βίου μάθησης.
  • Επίβλεψη εκπόνησης διδακτορικής έρευνας
  • Υποστήριξη ερευνητικών έργων εργασιών του ΤΜΣΠΣ, χρηματοδοτούμενων και μη.
  • Εκπροσώπηση και συμμετοχή του τμήματος σε εθνικά και διεθνή συνεργατικά προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης.
  • Σχεδίαση των παρεχόμενων υπηρεσιών του τμήματος
  • Υποστήριξη των συνεργασιών του τμήματος/εργαστηρίου με άλλες ερευνητικές ομάδες, τομείς και εργαστήρια, όπως π.χ. ανταλλαγές φοιτητών, φιλοξενία και υποστήριξη επιστημόνων, επισκεπτών καθηγητών, κ.α.
  • Συμμετοχη σε διεθνη δικτυα σχεδιασης υπηρεσιων (SDN, Desis Network, Transition Design Network) 

Προσωπικό - μέλη Εργαστηρίου

Καθηγητής
Αναπληρώτρια Καθηγήτρια
Μόνιμος Επίκουρος Καθηγητής
Επίκουρη Καθηγήτρια
Μόνιμος Επίκουρος Καθηγητής
Επίκουρος Καθηγητής
Μόνιμος Επίκουρος Καθηγητής
Λέκτορας
Συμβασιούχος Διδάσκων
Συμβασιούχος Διδάσκων
Συμβασιούχος Διδάσκων
Συμβασιούχος Διδάσκων
Ειδικό Τεχνικό και Εργαστηριακό Προσωπικό (ΕΤΕΠ)
Ειδικό Εκπαιδευτικό Προσωπικό (Ε.Ε.Π.)
Υποψήφια Διδάκτορας

Ερευνητικές Δραστηριότητες

  • Πρωτοτυποποίση υπηρεσιών και αξιολόγηση της ευχρηστίας (Usability) προσβασιμότητας (Acessibility) και σκοπιμότητας (Feasibility) τους μέσω έρευνας χρήστη (Use studies) παρατηρητης (Service Safari) και μελετών πεδίου (Field studies)
  • Ανάπτυξη και χρήση συστημικής Σκέψης στην υποστήριξη της αντιμετώπισης της πολυπλοκότητας των προβλημάτων του πραγματικού κόσμου όσον αφορά στην παροχή υπηρεσιών, στη καινοτομία και στη διαχείριση.
  • Παραγωγή προτύπων (ISO) για την σχεδίαση υπηρεσιών και την σχεδίαση τερματικών παροχής υπηρεσιών και την σχεδίαση πληροφορίας
  • Διδακτική της σχεδίασης
  • Συμμετοχική σχεδίαση υπηρεσιών συμμετοχικής παράγωγης και κατανάλωσης από δημιουργικές ομάδες στο πλαίσιο της κοινωνικής καινοτομίας σαν πλατφόρμες δράσεις
  • Επιχειρηματικοτητα και οικονομια διαμοιρασμου (sharing economy)
  • Ένταξη της άδηλης γνώσης (tacit knowledge) και των ιχνών (Traces) στην σχεδίαση υπηρεσιών με έμφαση την σχεδίαση για αειφορία..
  • Υποθετική (speculative) και αφηγηματική σχεδίαση (design fiction) σαν εργαλεία ερευνάς για την σχεδίαση υπηρεσιών σε μεγάλο χρονικό ορίζοντα
  • Σχέση τεχνολογίας, τέχνης και κοινωνίας καθώς και τρόπους που μπορούν να αλληλουποστηριχθούν
  • Ολοκληρωμένη διαχείριση απορριμμάτων μέσα από την σχεδίαση νέων υλικών και τη χρήση τους σε σχεδιαστικά πρότζεκτ με σκοπό την μετάβαση προς μια κυκλική οικονομία.

Οι προσφερόμενες υπηρεσίες του εργαστηρίου είναι:

  • Ανάληψη εθνικών και διεθνών ερευνητικών έργων.
  • Σχεδίαση υπηρεσιών.
  • Υποστήριξη διδακτορικών, μεταπτυχιακών ή διπλωματικών διατριβών.
  • Ανάληψη συμβουλευτικών ή αναπτυξιακών έργων και μελετών.
  • Οργάνωση σεμιναρίων / workshops / συνεδρίων / θερινών σχολείων.
  • Εργαστηριακή υποστήριξη προπτυχιακών και μεταπτυχιακών μαθημάτων.
  • Παρουσίαση των ερευνητικών αποτελεσμάτων σε επιστημονικά συνέδρια, περιοδικά, κλπ.
  • Συνεργασία µε ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια της ημεδαπής και αλλοδαπής.

Ο εξοπλισμός και η υποδομή του εργαστηρίου περιλαμβάνουν

  • 3D Laser Scanner (υπό-προμήθεια).
  • Επιτραπέζιος 3D Scanner (υπό-προμήθεια).
  • Εργαλεία ψηφιακής καταγραφής (φωτογραφικές και βίντεο κάμερες)
  • Scanners, printers, Περιφερειακός εξοπλισμός Η/Υ (υπό-προμήθεια)
  • Εργαλεία για τη διευκόλυνση της συνεργασίας (e.g. interactive whiteboards, table tops, etc.)
  • Εργαλεία προτυποποίησης χαμηλής πιστότητας (Lo-fi prototyping)